شعر گیلکی
پرکاله
پرکاله
چیک چئنا
چبنی
چش پره جیر
دیچئمه
سه لنگه
سما پالان
موشرفه
.
.
.
دار ِخال و
ولگ و
واشا
کیش خال بزه مه
کوتاکا دبسته مه
کولدوما سر واوه مه
کرک وکیشکا زاکانا
سرا دام سیم بر سارایی
بلتا باز بنامه
برگردان به فارسی
تکه
تکه
چیز ها را
زیر دامنه ی ایوان
چیده ام
سه یایه
ابکش
مشربه
.
.
.
علف وشاخ وبرگ درختان را
جارو زده ام
توله سگ را بسته ام
خروس را سر بریده ام
مرغ وجوجه ها را
به صحرای انسوی خانه روانه کرده ام
دروازه را باز گذاشته امَ
المان-رودن کیرشن
اوت 2011
کاووس اشورا ده ره
فورش ِکولان
دریا سانا
جیگا بدا نارن
ورف ون لانه
کالاگن ِسینه ابا
بیدینم
سرتوک
خزری
شده
ایده
نانم
چه با چوم جوکونم
دریا
می خابا دورشینه.
برگردان
تپه های شنی/ روشنای دریا را پنهان نکرده اند/
برف نمی گذارد/شنای قوی وحشی را/ ببینم
بادهای موافق/بادهای مخالف/می روند/ می ایند
نمی دانم/به چه چیزی باید بنگرم/دریا/خوابم را می اشوبد
باقی مانده سپیده گلگون صبحگاهی
ونگ ِگولی زاک ِ دیما شوره
سورخ ِصؤب ِالباخی
گئشه ابرؤ قاشمه کشه
سورخ ِ صؤب ِالباخی
برانده ولگانا
لا دشانه
قبران ِسر
پاسوستاکونه
سورخ ِ صؤب ِ الباخی
پاییز 91
باقی مانده سپیده گلگون/رخساره بچه ی بغض کرئه را می شوید/
وسمه به ابروی عروسک می کشد/
باقی مانده سپیده گلگون
برگ های برهنه را/می پوشاند
روی سنگ قبرها/پا سست می کند
باقی مانده سپیده گلگون.
نه یازیم اهر،ارسباران
چه بنویسم اهر ،ارسباران
هیکی
هیتا
مرز سر
.نئسا
نانی یه
پورد
بلته
گانتور
زاکان ِپاصدا
دئنه
.زلزله چلیک ِکوک ِلابه لا
دنی یه
ایجگره
تابوتا
کی
تامتولا زه سیمبر صارایی
گیل گودان ِسر
.نی شته
ما
دئنه
باد
دئنه
دئنه
.
.
.
برگردان بفارسی
.هیچکس/بروی هیچ مرزی/نیست
پلی/دروازه ای/ دفتری/نیست
.صدای پای کودکان/ درکوک حنجره زنجره/نیست
شیونی نیست/برتابوتی/که/روی کلوخه های دشت سکوت/ نشسته است
ماه نیست
باد نیست
نیست
.
.
.
دوازده اگوست
رودن کیرشن
درسوگ رفیقم "اباذر"

او ... آ
او ... آ
بوخوس
اب کناره اب کاکاین ِدس برار
"سل ِکول ِتوسه داره"همساده
او ... آ
او ... آ
پابسرا کون
پابوز گیره کا
اسا
بی عصا
وئر بزن
غازیان ِ کؤرپی یا
کاس ِ اب ِ گومه گومه کنار
بی نیش
سل تی تی ساج ِکولکه یا
شانه بزن
شانه بزن
گوزگا لیکا.
اب کنارِ اب کاکاین ِدس برار...اؤ- آ
هیجدهم فوریه دوهزارو دوازده-رودن کیرشن.المان
برگردان بفارسی
او ... آ
او ... آ
بخواب/یار قدیمی چلچله های بندر ابکنار
همسایه" توسکای کنار مرداب"
او ... آ
او ... آ
ردشو از روی /خرچنگ
اکنون
بی عصا/ عبور کن ازپل غازیان/کنار گمگمه ی ابهای زلال/بنشین
کلاف گیسوی نیلوفران ابی را/شانه بزن
خزه ها را
شانه بزن.
خاطران ابچین
.نشتا به
اسا کی پاییز
کلاچانا سرادا
خیابانا توکا گیرن
برگردان
می ترسم
زرورق خاطراتم
مچاله شود
اینک که پائیز
کلاغ ها را ول کرده است
تا خیابان را به منقار گیرند
مرگ
چبنی کون
پاچوکو نیشینه
خاکا اورشینه
تی ناما دوخانه.
2
گومارکله پوشت
جوخوفته ناره
راسرا گرده
کورم کلاچم کونه.
شعر
کورکی پیران ِپولکا
دونوسه.
لوس شده است/ باد /به دگمه ی پیراهن دختر/پیله کرده است.
رخشینا گیرده
مرا
چی چی لاسان
باد ِراسر نیشینن
تامتولا زه.
ادایم را در می اورند/ سنجاقک ها / درمسیر باد می نشینند/ خاموش.
نانم
چی کودان دره ده
سنجاقان
کی
اوشانان ِائو
ائو
کوگایا
کولا گیفته داره.
نمی دانم / به چه کاری مشغولند /سنجاق ها
که /هلهله ی اجنه ها/ ابادی را /برشانه هایشان حمل می کند
ولگ ِریز روزان ِباد
ؤرسته
زاکان ِجوخوس بازی ژیویرا
زواله دم-
ولگ ِریز روزان ِباد
ؤره
چی چی نن ِتوکاپرا
چکالا
چیک چه نا
پارکان ِخالی صندلئن
ابدو کشئن
ایسامه درچک پوشت
-بی ستاره شبان
ایاز بافم
تاسیانه
تاسیانه سیمبر سارایی
را و راشئن وامجن
پا مته نا
تک دکفته پیر مازو
باد ِدس
اسیره
کوگا ابیره
هندم هوندمه
ولکانا ول بیگیره
تاچوم کارکونه
...باده ژیویره
برگردان بفارسی
باد روزهای برگ ریزان خزانی
روبید
هیاهوی قایم باشک بازی بچه هارا
به هنگام نیم روز
بادبرگ ریز روزان خزانی
می روبد
گفتگوی گنجشکان را
خرده ریزه هارا
اشیا را
صندلی خالی پارک ها
خمیازه می کشند
ایستاده ام پشت پنجره
برای شب های بی ستاره
ایاز می بافم
حزن انگیز است
حزن انگیز است محوطه
راه ها
درجستجوی جاپاهایند
مازوی پیر تک افتاده
اسیر دست باد است
ابادی گم
درهمین دمادم است
برگ درختان شعله ور شوند
تاچشم کار میکند
هیاهوی باد
لوتکا باد ِبانا
دفرازم
نی شینم لوسمان ِپاچکله
سوکوله خیز وقاب ِقوروشان ِوراچک-
.
.
.
اهوی
هوی
هویه
فورش ِکولان ِ کول ِباد ِوی یه
می سپیانی کله مان
بوشن
کویه؟
برگردان بفارسی
بادبان قایق را
برمی افرازم
مینشینم
درسکوی ملاحان
درکنار ستاره ها وصدف های دریایی.
.
.
.
اهای
های
هوی
باد های پر هیاهوی فراز شن زارها
کلمات طغیانی من
کجا رفته اند
کلن-المان
اول سپتامبر2011
پرکاله
پرکاله
چیک چئنا
چبنی
چش پره جیر
دیچئمه
سه لنگه
سما پالان
موشرفه
.
.
.
دار ِخال و
ولگ و
واشا
کیش خال بزه مه
کوتاکا دبسته مه
کولدوما سر واوه مه
کرک وکیشکا زاکانا
سرا دام سیم بر سارایی
بلتا باز بنامه
برگردان به فارسی
تکه
تکه
چیز ها را
زیر دامنه ی ایوان
چیده ام
سه یایه
ابکش
مشربه
.
.
.
علف وشاخ وبرگ درختان را
جارو زده ام
توله سگ را بسته ام
خروس را سر بریده ام
مرغ وجوجه ها را
به صحرای انسوی خانه روانه کرده ام
دروازه را باز گذاشته ام
المان-رودن کیرشن
اوت 2011
هچینه
رافایی کشئن دری
باد
بوران نی به.
مقرسره
ای چوله هیمه وگیران
فردا اسمان ِبادبان
باباخان ِتیرکمان
راسره پوردان
دودک ِبویا
خوش داره ده.
برگردان بفارسی
بیهوده
انتظار میکشی
باد
توفان نمی شود.
هنگام غروب است
هیزمی بگیران
بادبادک ِاسمان فردا
قوس وقزح
پل های سر راه
از بوی دود
خوششان می اید.
گیلکی,
دریا سانه ره
هچینه
رافایی کشئن دری.
فؤکا
وازن
ارامش دریا را
بیهوده
انتظار میکشی.
چکمه ات را
بپوش!
گم گب
تو بوگو:
زرخ
تیج
فی وه دراسان ِکؤره دؤره شر.
ویرشتن نشا؟
سینه فوسین کونه
چبنی بی جیر ایه.
نکفی!
زیمین سیوید دوکود
-باغ ِمحتشم ِازاد داران ِ
کونه جیر سوتابی ره
دونه چوچراغ
انگاره بیده . –
جاکؤ
فوکؤ
دوشاب ِقوام
دؤری دؤرا
ولیشتاندره
دو
چو
کان
تو کا
به
تورا به
واتوره بگه
کونا کونا بودؤوه
تا
سرجاکش ِسی سال سییا سال
سییا سان.
باد ِگوم گومه داران ِلچه
سؤرخ ِسویده صؤب ِ سوسو کویان ِگولسکی
تی اویستی یده؟
دئرا بوئن دره
وسین
وسین
-سوست
سوک
جولف
زرخ تیج-
به
اب روببره
-را و راتینی یا
روگا بیگا چاکونه –
به
لوتکا وئر بزنه
خیابانانا
اسا کی خیابان
سییا کلاچان ِقار قاره بویا دیهه.
برگردان بفارسی
می گویم گپ
توبوگو: تلخ
تند
می ریزد در پاشنه درگاه خانه
نمی شود برخاست؟
سینه خیز می کند
از ایوان خانه پایین می اید.
نیفتی!
زمین سپید پوشیده است
-برای روشنایی پای درختان ازاد باغ محتشم
چند مشعل تدارک دیده است-
هاونگ را
بکوب
قوام شکر برنج
لبه های دیس را می لیسد
بچسبان لبت را
بگدار دیوانه شود
هذیان بگوید
عقب عقب برود
تا انتهای سی سال ِسیاه
ارامش سیاه
گمگمه های باد دربلندی درختان
روشنایی سپیده گلگون صبگاهی درقله کوه ها
هووهای تواند.
دارد دیر میشود
بمال
بمال
سست
سر راست
عمیق
تلخ
تند
بگذار اب سرزیر شود
-از راه ها و راهروها
رود و رودبار درست کند –
بگذار قایق عبور کند
ازخیابان ها
حالا که
خیابان
بوی قار قار کلاغان سیاه را می دهد.
ای چوله پاپروس وگیرانم باد ِمییان
تو
تبجا بنای تی سر
تی دامن ِلوشه مرا
جارو بزه ی
اردیبهشت ِراشی نا.
فقط می خواستم/یک نخ سیگار/درمیان باد/بگیرانم
تو /طبقچه را گذاشتی روی سرت و/ با دامنه ی دامنت / جارو زدی / جاده های اردیبهشت را.
چیک چئن و
اویره پرکالان ِلابه لا.
تکه تکه وپراکنده ام/ درلابه لای / اشیا / وتکه پاره های گمشده.
راین ِگوم گومه
می چرسر
ناجه
تاچه زنه.
اب رودخانه ی "راین" /برسر راهم / حسرت/تلنبار می کند.
اردیبهشت
شراب ِخوم ِاتشا
تاشا دیهه.
اردیبهشت /اتش خم شراب را/می سراند.
شعر
پیشکش به امین حسن پوربرای ذهن زیبا و زبان بازش
نه،
اؤجِ ِهیتا ائو-ائو
چراغ وئنسانه
کلمه ان ِگوره خوله راتینی ره
کی
کند وکونده یا
دوچارند.
خودایا
مانگه دیما ویگیران
-هه هنده شر
کی سینزه بدر
سوفره واشاده .
شاق شاقک
به را دره
بلگی
چینا بوکونه
ووت ِماندگی یا .
برگردان بفارسی
نه،/پاسخ هیچ اوایی/چراغ روشن نمی کند/برای کوره راههای کلمات/که گرفتار/ کند و کنده اند
خدایا/رخسار ماه را روشن کن/-درهمین حوالی/که سیزده بدر/ سفره پهن کرده است
حلزونی در راه است/شاید/بچرد/خستگی متن را.
14فروردین 90
بی واورس دورس
راسر نیشته
اسا منم و
ای عالمی
ورف
.....
بهار
بی هیچ پرسشی /برسر راه نشسته است
اکنون /من و دنیایی برف .....
گیلکی, Montag, 21. Februar 2011 um 22:24
روز جهانی زبان مادری
نیویره
نینویشتیممی شعر
دودک ِبویا دیهه
اگه
تازه گئشه ن ِفایتون
اویرا نوبؤ بی
سربازان ِسرپور ِسپیانی
لابه لا .
برگردان بفارسی
وگرنه
نمی نوشتم
شعر من
بوی دود می دهد
اگر
کالسکه نوعروسان
گم نمی شد
در لابه لای
سرسام تفنگ ِسربازان.
روز جهانی زبان مادری
گیلکی
آوازآ دن
اوجورکی
...قارماق
سیم پرک ِوشتنا
نه
نه
اوجورکی
خیابان
گورخانه وارشا.
برگردان
فرابخوان مرا
فرابخوانانگونه که
قلاب ماهیگیری
رقص ماهی سیم را
نه
نه
انگونه که
خیابان
باران پس از رعد را.
صبح نزدیک است
, 15. Februar 2011 um 02:23
امؤن دره
.
.
.
...کیشکرت خانه
خو دؤما جونبانه
میاید
.
.
.
زاغ میخواند
دم خود را می جنباند
درباور مردم گیلان اگر صبح دمان در محوطه خانه زاغی بخواند وهمزمان دم خودرا بجنباند برای صاحبخانه میهمان از راه می رسد
*
*
*
*
صبح نزدیک است
, 12. Februar 2011 um 08:27
توک زئندره
دار ِتوک زئنه
شب ِدیوارا
تیک
تیک.
...
برگردان بفارسی
نک میزند
دارکوب
به دیوار شب
تیک
تیک
....
صبح نزدیک است
باد
زوماره کشه
سیمبر دودک ِبویا
شعر
نیویسه
سورخ ِصؤب ِ
تلاکوته ونگا.
برگردان بفارسی
باد
جاروب میکند
بوی دود میدان را
شعر
می نویسد
اوای بشارت را
در سرخی سپیده دمان.
صبح نزدیک است
چیرئن
تالم به توک
سوک
شوئن درن
...بی هیتا دوخونق
بی هیتا تذکره
.
.
.
را
تاچوم کار کونه
خاکازه که.
برگردان بفارسی
پرنده ها
فانوس به منقار
مستقیم
می روند
درسکوت
بی گذرنامه
...
راه تاچشم کار میکند
خاک الود است.
برای ماهی که برف نیامد :ورفن =بهمن
گورخانه وارش
هیستا کوده
زواله یا
...
یالمندا
مستا کوده
پامقرا
بیدار
گورخانه وارش
تیجا کوده
ورفنِ ِورزان ِ مست ِملله ِنا
روز گلاگل
وئر زنه
جختراشو
کوگانا
برگردان بفارسی
بارش پس از تندر
خیس کرده است
نیم روز را
رنگین کمان را
مست کرده است
جای پا را
بیدار
بارش پس از تندر
تیز کرده است
نعره هایِ مستانه ی ورزاهای ماه بهمن را
روز ابستن
عبور می کند
ازمحله های
فراموش شده
نگاهي اجمالي به شعر «شب ورك» اثر مسعود پورهادي
عليرضا صديق
هربرت ريد: «اثر هنري پيش از آنكه ما از حضور آن آگاه شويم كار خود را ميكند»اگر چه دير زماني از رويكرد ادبيات گيلكي به غالبهاي نو و متحول شعر امروز نميگذرد اما اين اندك براي توانائيهايِ بالقوه اين زبان كافي بود كه خود را از انزواي ترانههاي محلي و منظومههاي فولكوريك بيجاركاري، گاره سري...رهانيده و گام در عرصه ادبيات مدرن جهان بگذارد.در اين حركت تعيين كننده كه با همت گروه گيلانشناسي خانه فرهنگ رشت مدتي است آغازگرديده روح تازهاي در كالبد نيمه جان ادبيات گيلكي كه مدت زماني زياد به حال خود واگذاشته شده بود دميده است و اين امر بيتدارك مقدمات زبان، در جهت ايجاد بستر مناسب آن توقعيغيرمنطقي به نظر ميرسد زيرا در اشعار امروزي بيالتزام محض به اوزان عروضي و افاعيلي انتخاب نوع و شكل واژگان و توجه به هم آوايي آنها و وزن بخشي به تصاوير در فضاي تخييلی زبانرا در موقعيتي قرار ميدهد كه در ساختار كل شعر آهنگ خاصي ايجاد نمايد كه با خوانش و ديدن نوع نوشته مخاطب را ضمن اغناء از حظ سمعي و بصري برخوردار ميسازد و اين ميسر نيستمگر با توجه به صورت نگارش و وسواس خاص در انتقال وزن از مصرع به كلمه و در شكلمدرنتر آن از مصرع به حرف كه بار وزن را با ايجاز در نگارش به زبان محول نمايد.البته اين امر نه بدان معناست كه توجه به انتخاب واژگان در زبان اثر شاعر را از شعريت دور و تنهابگذارد و آنچه باقي بماند نوشتاري اديبانه كه بيوجود تصاوير و زبان معنايي در جغرافيايمحدود بومي محصور و با ترجمه اين آثار كل لطافت و آرايههاي اثر نيز بيهيچ تناسب معنادارينمود يابد، چه شعر ماوراي واژگان آشناست و اين آشنازدايي در مفاهيم بيتوجه به حدود اقليميزبانها نه بطور افقي بلكه در سير عمقي مرزها را درخواهد نورديد.مدت زمان اندكي است كه با شعر و شعور ادبي مسعود پورهادي محشور و در اين هم نفسي خود را وامدار خانه فرهنگ و جمع صميمي شاعران گيلكي سراي آن ميدانم. با اندكي تأمل در آثار او دريافتهام كه اگر بناست به آنها واژه به واژه يا مصرع به مصرع يا حتي پاراگراف به پاراگرافبپردازيم شايد در رسيدن به سرمنزل مقصود به بيراهه رفتهايم اگر چه ايجاد پاساژها و ايماژها باانتخاب و اختيار خيال صورت گرفته باشد اما آنچه ملموستر است استخدام اين عناصر در جهتآرايش كل ساختمان اثر اوست. چه پورهادي بر ابتدا و حاشيه ابتدائي و انتها و حاشيه انتهائيفضاي اثر خود اشراف كامل دارد. همانگونه كه در شعر مورد نظر «شب ورك» كل شعر از اجزاي آنوزينتر و زيباتر است با اين مختصر مقدمه از چند منظر به شعر «شب ورك» كه از عناصر اصلييك شعر مدرن، كمال بهره برده است ميپردازيم.
1 ـ طرح دكوراسيون فضايي كه خيال شاعر در آن سير ميكند:بدينوكروچه میگوید: «زيبايي صفت ذاتي اشياء نيست بلكه در نفس بيننده است كه آن را كشف ميكند»شايد يكي از اساسيترين دغدغههاي شاعر جلب مخاطب به فضاي شعر جهت نزديكتر شدن وي به اتفاقات ذهني خويش باشد او ضمن تلطيف ماهرانه فضا با آرايش ظريف واژگان چه ازمنظر وزن و هارموني با نزديك شدن به حريم موسيقيايي كلمات و چه از نقطهنظر تركيبات زيبا كهاشاره خواهد شد مخاطب را در كل جريانات و وقايع اثر به حضور ميطلبد.مخاطب در روايت خيالانگيز شاعر در طرح يك شب سرد برفي خشن كه عليرغمخشونت وحشيگيري عناصر، به اشتياق گام در فضاي تخيل نهاده و جريانات را لمس مينمايد بدان معنا كه شاعر صفت زيبايي را از متن اشياء استخراج نموده و به او ارائه ميكند. چه او ميداندكه زيباپسندي از اشتراكات بلامنازع فطري است و يكي از ابزارهاي ارتباط و اشتراكات حسياست. چنانكه طنازي وزن در سطح مواج برف و ضرب آهنگ ملايم «آواز ماه و زوزه و گرگ»سرماي سخت و سكوت و سياهي را تحت الشعاع دلپذيري و دل انگيزي واژگان در شعر قرار دادهاست.
2 ـ روح و جان مخاطب شعر گيلكي با ترانههاي فولكلور یک و منظومههاي محلي (كه خود نيزسرشار از نشانههاي آداب و سنن روستايي است و اصولاً تداعي گواراي لحظات تلخ و شيرينگيله مردان و گيله زنان اين مرز و بوم است) عجين شده است اگر چه نميتوان از تحولاتدهههاي چهل تا شصت آن از نقطهنظر شكل و فرم چشم پوشي نمود اما مناظر و رگههاي برجستهاز فضاي گذشته در اين اشعار فراوان به چشم ميآيد و شايد عدول از اين دلبستگيها همتي وحركتي شجاعانه را در جهت آشنايي زدايي از اذهان مأنوس و به خدمت گرفتن عناصر مدرن درشعر گيلكي طلب مينمود.شعر شب ورك را ميتوان از اين منظر يك شعر مدرن ناميد از آنجا كه گام را ازپندارها و موازينعادت شده فراتر نهاده و ضمن ايجاز در شرح حادثه، واژگان را به كمك تركيبات خاص به خدمتگرفته است. آشنايي زدايي در وزن و نيز تركيبات و واژگان منتخب كه بعنوان قهرمانان واقعهاستفاده شدهاند در كل شعر از هيچ نماد سمبوليك كه بتواند موضوع و وقايع شعر را شرح دهدخبري نيست و با وجود عدم استفاده از اين نشانهها شاعر در تصوير فضاي ذهني خود كاملاً موفقبوده است.
3 ـ توجه به وزن نوشتاري و هم آوايي واژگان عليرغم رهايي از تقيد عروض كلاسيك هارمونيديداري و شنيداري عناصر اين شعر فوقالعاده دلنشين است بدانگونه كه اولاً چشم در هيأت ظاهري واژگان و حروف هم شكل حتي اشتراكات آنها در تعداد نقطههاي حروف از حظّ بصريبرخوردار است توجه به «شب ـ ورف ـ ورك ـ ورچك ـ شوب ـ ك ـ ب ـ گ ـ ف ... ـ چتر ـ جير ـ دو- دور ـ زوزو ـ ور...» ثانياً گوش از هم آواي اين واژگان حظ سمعي ميبرد اگر چه در كل شعرنميتوان به نشانهيي از التزام شاعر به اوزان عروضي اشاره نمود چه اثر در مخيله لطيف شاعر بهجوشش درآمده و هيچ رنگ بوي توليد كارگاهي ندارد.
4 ـ شخصيت بخشي به عناصر و ايجاد تناسب بين پديدهاي نامأنوس
«هلاچين رافايي كشندره
شب خوسˇ چتر جير...»اصل تشخيص اگر چه امروزه در بيشتر اشعار متداول و معمولي است اما نقش آن در ايجادتركيبات متنوع شاعرانه همچنان تازگي خود را حفظ نموده است. توجه به لايههاي عميق خيالدر شخصيت بخشي به اين عناصر بسياري از ناشناختههاي اين اصل را كه براي مخاطب تازگيدارد به نمايش ميگذارد. اينكه «هلاچين» = تاب با تمام سبكي و معلق بودن خود «رافاييكشندره» (= انتظار ميكشد) از حوادث غريبي است كه شايد يك خيال ظريف و عميق ميتواندبراي معرفي يك انتظار و سكوت ناشي از آن تصوير نمايد و شايد بهتر بود مصرع «شب و تامتومي و ورف» از شعر حذف ميشد اين تصويرسازي خود بر پايه مستحكم شخصيتي است كهشاعر به «هلاچين» داده است.
5 - ايجاد تركيبات خاص با تكليف حمل بار سنگين معنايي و محتوايي ضمن توجه به اصلحسآميزي: «ماه آواز خوانه... شبˇ دورˇشر» شاعر با بكارگيري تركيبات ناب چه از نظر محتوايو چه از ديدگاه آرايههاي ظاهري توانايي زبان را در حمل معاني و مفاهيم يك حس خيالانگيز باافق ديد جهاني به خدمت گرفته است و ضمن افزودن بر بار تكليف هر واژه و توجه به اصل ايجازجبران مافات نموده و توانسته آن را بعنوان مصالح ساختمان شعر خود بكار بگيرد. چنانكهحسآميزي را در تمايز دو ظرف زمان و مكان «شبˇدورˇشر» در غالب تركيبي ماهرانه ميتوان مشاهده نمود.
6 ـ دوام خيال شاعرانه: اگر چه بيشتر شاعران امروز به لحظهها و جرقههاي خيال پناه آوردهاند كهاين امر حتي براي نگارنده نيز تبديل به عادت شده است اما دوام خيال در اشعار روايي در نوعخود بينظير خواهد بود و در اين صورت ميتوان گفت كه ذهن شاعر هر زمان اراده نمود ميتواندبه پرواز در آيد يعني اگر وارد فضاي شعر «شب ورك» شدهايم تا انتها در آن فضا خواهيم بود.پويايي خيال همچنان حفظ شده و لايهها هر آن عميقتر ميشود. اين يعني برانداختن تماممرزبنديهاي زباني و اقليمي و به معناي آن است كه شاعر برفضاي شعر خود اشراف كامل دارد «شب دور شربادهويه» را لمس ميكند و آن پيرامون و اين متن را تعمداً به اندازه «هلاچين رافايي» طولاني نموده تاذهن مخاطب را به چالش بكشد.
7 ـ حركت در عين سكون: اگر چه فضاي شعر در قسمت ابتدايي تا «هلاچين رافايي كشندره»هنوز سرد وساكن است اما در جوهر هر يك از اين عناصر ميتوان تحرك را كاملاً احساس نمود«شب خوس» كه با يك «شوب» بيدار ميشود «هلاچين» كه با يك «باده ويه» به جنبش درميآيدو حتي «ورف» كه محكوم است به آب شدن و براستي خداي خيال شاعر در تدارك مقدمات اين«تي تره مستان» عنايت خاص داشته است.
8 ـ حس مشترك خيال مشترك ميپذيرد نه زبان مشترك اختتاميه بيشتر اشعار مسعود پورهادي ومشخصات شعر حاضر به نوعي جرعه آخر را از مخاطب دريغ ميكند و با دادن نشانهها و علايماو را تشنه در مسير يا به انتظار ميگذارد و يا اصولاً رها ميكند شايد بدان مقصود كه با صميميساختن او و تلاقي احساس، سرنوشت واقعه را به نوعي به وي سپرده و او را در پايان بندي شعرسهيم سازد. «باد ويه، گارانˇگاره سري، ني ناي تاتا تاتي، تي تره مستان» و اين «تي تره مستان» تا چهزمان از «شبˇدورˇشر» به «شب خوسˇچترˇجير» خواهد رسيد شايد به اندازه «هلاچين رافايي» وشايد به اندازهاي كه مخاطب بخواهد.
شب و ورف
شب و ورف و
ورگ
ورگِ شب
ماه اواز خانه
ورگِ زوزو وراچک ( شبِ دؤرِ شر )
شب وتام تومی یو ورف
شب خوسِ چترِجیر
هلاچین
هچین
رافایی کشندره.
شب وشؤب
دو- رِ-می- فا
سل- لا-سی- دؤ
بادِ وی یه
گارانِ گاره سریِ
-نی نای
تاتا
تی تی
تی تره مستان
.
.
.
3
اسا کی
دریا اوشانانِ بویا دیهه
به
خیابانِ مالایانِ مرا
جوکا بیم.
26 ابان 1389
اکنون که
دریا بوی اجنه می دهد
بیا
با "ملاحان خیابان "
هم دست شویم.
پیشکش به:شمس
به مناسبت اغاز شصت سالگی"شمس لنگرودی"
توقا لوسمانإ
سرادایی
خیابانانِ دیمه کنار
لیلی لیلی بخاند
دریا دوزده کولان
بادا توشکه زئنئده.
ملاح عاشق را
راهی خیابان ها کرده ای
(که) لیلی لیلی بخوانند
دزدان دریایی
گره برباد می افکنند.
رودن کیرشن-المان
گاران ِگاره سری
هوایا فی پی چن
تی دئنه ره.
لالایی گهواره ها /به هوا می پیچند / برای دیدن تو.
26 ابان 1389
درحوالی اوای داروک.
اویره پامالانه رچ ِپه
شوبوک ِ
ای ارد
او ارد ِ
ورا چک.
10 نوامبر 2010
رودن کیرشن.المان
اه و دوشباره 2
فوؤ
ایوارکی
اسا برانده بوئن جان
-تاچوم کارکونه
بی هیتا دس فیرا
بی هیتا واگیرا
– بینویس
شوروم خورا
کوه گوفان ِتیجی یا وئسینه
باد اساسی کونه
دیزا واوینه .
گلفا نوکون
ایسانِ چانچو قورقوشوم
چانچوکشا بئگاد. . . .
فوؤ
ایوارکی
زنگه رک ِصدا ویرسا
تو
نیسایی. 6 نوامبر2010 کلن – المان
واگردان
فروریخت /به یکباره /حالا هستی برهنه / درچشم انداز /بی هیچ صدای سوتی/بی هیچ همسرایانی/ بنویس/مه خود را/به تیزی قله های کوه می ساید/باد/بیقراری می کند/ بند جفت را.می برد./ فاصله میانداز/بارگران هستی/هستنده را ازپای انداخت. فرو ریخت/به یکباره/صدای هشدار برخاست/تو نیستی.
برانده=برهنه
برانده بوئن جان=برهنه شدن جان=هستی برهنه
واگیرا= رواج یافتن=پاسخ کفتن به صدا=همسرایی
گوف،گوفان=نوک وقله،قله ها
اساسی=بی قراری
دیز=جفتی که هم راه نوزاد می اید
گلف=فاصله
ایسان=بودن در جایی
چان=بار
قورقوشوم=زمخت
ایسان ِبار ِقورقوشوم=بارسنگین هستی
چانچو کش=کسی که بار را حمل می کند.
زنگه رک= درگذشته برای محافظت باغ از گزند پرندگان با قوطی حلب وچیز های دیگر وسیله ای درست می کردند وانرا به طنابی وصل میکردند وباگشیدن طناب سر وصدا راه می انداختند تا پرندگان بگریزند.
اه دوشباره
بی تو
پا سوستا کونه شعر
برازه کشه
دوشاب خوری انگوشتا
شقا کونه.
وارش
رمشِ ِاودس ِکول
رامته نا شوستاندره.
برای سینا وشمیم
سوگواری
بی تو
درنگ می کند شعر
روی پنجه ها می ایستد
انگشت اشاره را/بلند میکند.
باران
انسوی پرچین
جای پا ها را می شوید.
2نوامبر2010
کلن- المان مسعود پورهادی
دئرا بؤ
دؤری ای دؤر بگردسته او
هنده نی
هیتا دس
دؤنه بو
دس انبو
دامیشکانه داغوله
مانده گی نئگاده
پاک چینا بوکود
لابدان تا
لافندا.
می وراخوسِ چونگولوس
لسمه لسمه پوردا
زرخا شو
زغنه ابا کؤلا گیفت
کوناجؤر
فورشِ کؤلا پاختا کود.
اوشانانِ گردکله هیمه زمِ
دود بو
دیپیچکسته
هف دغنانِ
جان شورا خانانا
سگ لوب
نؤبِ تؤّب
تک ودؤب
دئرا بؤ
دؤری دؤر....
ای کی نیشته یی تلارسر
شب-انبستی یا اورشینی
می سوسرروگایانا پسادن.
ای که نشسته ای بر بالکن خانه/و غلظت شب را هم می زنی/روشنایی رودخانه هایم را پس بده
سوسر روگا روخانه ای است در غازیان که پس از عبور ازکنار تاسیسات شیلات به دریای کاسپین می ریزد.
نیویسم : باد
خاطران بادبان بدس
سوک
ایسید.
مینویسم: باد/ خاطرات بادبادک بدست/راست می ایستند.
رودنکیرشن-المان
اکتبر2010
Saluti
شوبوکِ
ای آرد
او آرد
ولگِ ریزِ روزان-
آفتاب پردچین .
درچه پوشت ؛
ای چتول " چاپ سیا "
ای دس دی بی جا .
***
غروب پاییز برگریز .
نشسته ام / پشت دریچه
یک چتول چاپ سیاه / یک پرس روده ی ماهی .
29 سپتامبر 2010
حوالی رودخانه ی راین
کو له و
کئخ.
خیلی زماته
دریا
سانه لاکو.
من وتو/موج وکف/دیر زمانی است/دریا/در ارامش است دختر.
کویا گنه ده
من و تو
دیوارا.
بی یا بیشیم
شیل ده ودیم روخان کنارانا.
کلمات/به کوه اصابت می کنند/من و تو/ به دیوار./
بیا برویم/برای به دام انداختن ماهی ها ،اطراف رودخانه ها را "شیل"ببندیم.
تو نئسایی
من
مات.
تونیستی/من/....مات،یکبار اصطلاحی در بازی شطرنج است.یکبار حیران معنی می دهد.یکبار قوام یافتن شیره وشکر و... است. یکبار هم معنایی است.....
کلمه انا اوسه کونم
دریا دیمان
کوله کئخا
بار بزه نید.
خاطره ا نا
زیبلون به دسا دم
نی شینم جخترا شو کوگان_
سیمبر بر
فردا خیابانان_ره
پورد کشم
باباخان_تیرکمان.
کلمات را روانه می کنم/بر کرانه ساحل/تا کف امواج را/بار گیری کنند.
به دست خاطرات/بادکنک می دهم/
می نشینم کنارمیادین محله های فراموش شده/برای خیابان های فردا/پل می کشم /رنگین کمان می کشم.
داران_سبزی سبزی
اویر بو
شوروم بو
برزه
تیر ما سینزه
لال اب
پورد جیر
-دنبکه زیی
"دنبکه صدا نوکونه ماره"
دریا اوشانان بویا دیهه
کتاب : رم بوکوده اسبان پا صدا کی بال داشتیدی
ورف نامو ما
باد
زواله زالش آ
واتنه.
ماهی که برف نیامد/باد-تشنگی نیم روز را/می گستراند.
تام تولی
گلف سنگین
." کئخ بو "
.سکوت/ با فاصله/ اوای"کف بود" کوکو
"کوکو" ازپرندگان صحرایی است،درباره این پرنده افسانه های گوناگونی درگیلان رایج است.می گویند"کوکو"دختریتیمی بوداسیردست نامادری:یکروز دختردرحال جوشاندن شیربود.شیرکف می کند،دخترازکف کمی می خورد.نامادری اورا می بیند وشروع میکند به داد وفریاد که پس به همین خاطراست که هر روز شیرکم میاید.دخترک پاک دامن که تاب وتحمل چنین تهمتی را ندارد،ازخداوند می خواهد که اورا به صورت پرنده ای دراورد تاازشرطعنه نامادری خلاص شود.دعایش مستجاب می شود وبه صورت کوکو در می اید ،برفراز درختان می نشیند ومی خواند:کئخ بو-کئخ بو ."کف بود-کف بود"
اوروشواره
اه دوشبارأ
دوشانا
برگا بره چک
نی شتم.
باد-راماله
خاکازه
چی چی لاسان پر
وچیناسته
تال-شیپور
کولکاله.
اندوه برشانه/براستان درنشسته ام/ردباد/خاک الود/پر سنجاقک ها/واچیده/شیپورگل نیلوفر/کلافی پیچ درپیچ.
ورفن
ورفن
نانم
روخانٍ ابٍ پا صدایه
یا کی
اسمان کتٍ
کت دٍ وٍ ده
دووٍده پنجرانٍ پوشت.
مرا وا بوخوسم
لطفن فورانید گرزه کانا کی چش پرانٍ پرپره هه هنده شرخومه بناده
مرا وا بوخوسم
بوخوسم خو خورنه بوکونم
خیابانا نا ادم بودوٍوه،بادشب بو فوبزنه.
نانم چندرباخی ئ هنده صوبکه سرٍسورخی بدمه-
پیاده رو دیمه کنار- فورشٍ کولانٍ قابٍ قوروشانا
من
کله خاکه جیرجوکونم
بیجابیجی اوردیکی مورغانا نا
واکونم درچانا
دوخانم را دوارانا:
ای ادم ها که برساحل نشسته شاد وخندان،یک نفر
ای نفر
جان کاندان دره.
ای ادم ها
ای ادمان
صدا پوراکوده داره کوچه،خیابان،خانا نا
ونلانده بوخوسم
بوخوسم خو بیدینم
بیدینم سوارمه
"رم بوکوده اسباناکی بال داشتیدی"
بیدینم تازمه
شریرما جیجاکی ورزانٍ سیم برصارایی "
گولٍ ابجی بو
محوطا خوسربنا.
درچانا واکونم
کوله کوله دریا لپه
دیبه اوتاقا نا
چیرئن
روزٍتابوتا
توکا گیفته
بردان درٍده
اوروشواران
ورفنٍ بویا دهه ده
ورفن "ماه یازدهم
/ گاهشماری گیلا/نی" /نمیدانم/صدای پای اب رودخانه است/یاکه/صدای کت بستن/شهاب اسمانی که می دوند پشت پنجره ام/مایلم بخوابم/لطفآ ذور کنید زنبورانی راکه دردامنه ابچک خانه های همین حوالی لانه گذاشته اند./
مایلم بخوابم/بخوابم وخروپف کنم/نمی دانم چقدر باقی مانده به دمیدن سرخی صبح به گوش ماهی های تپه های شنی اطراف پیاده روا /
من/ به زیرخاکستراجاق/تخم اردک ها ی عیدانه رافرومیکنم/دریچه هارامی گشایم/رهگذران را فرا میخوانم:/
ای ادم ها که برساحل نشسته شاد وخندان،یک نفر/یکنفر/جان می دهد/
صدا پر می کند کوچه،خیابان وخانه هارا/ نمیگذارند بخوابم/بخوابم وخواب ببینم/ ببینم سوارم/براسب های رم کرده ای که بال داشتند/ببینم که میتازم/درمیدان های ورزاهای زخمی ماه شهریور/ عطرگل ابجی /محوطه را پر میکند/
دریچه را می گشایم/موج موج امواج دریا/می ریزد دراتاقم/
پرنده ها/تابوت روز را/به منقار گرفته/می برند/سوگواری ها/بوی ماه "ورفن" می دهند.
سوم سبا مای1583
ونگم
ونگ
ساچمه بوخورده ابرهمساده
ایشتاوی؟
پوره گورتک تک
فک بنا
دریا کوله وراچک.
وهار رافا.
شیمی عید شمه ره مووارک.
فریادم/فریاد
همسایه ابرساچمه خورده/می شنوی؟
پرازصدای اذرخش/اشیانه گذاشته/برکرانه ی موج های دریا
درانتظاربهار.
بیدئی" نیما"
داره گوزگا وارگاد خوچیلیکا
سل کوله گوزگالیکا.
دیدی"نیما"
داروک اویخت حنجره اش را
به خزه های ابگیر.
پائیزافتاب پردیچین
ایوارکی
ایتا اوشوم ایژگیره.
غروب خزانی
بناکاه
فریاد بلدرچینی.
هايكو
سورخه صوب و
تلاكوته ونگ
تاچوم كاركونه قوران خانه
سپيده گلگون و/بانگ خروس/چشم انداز مملو از پروانه
بینیویس
جنگل خاره اتش خیال
می جان دره ................................
بنویس/ خیال اتش به خاکستر نشسته جنگل/در درون من است......
بینیویس
باد دره
چی چی لاسانه دیل ناگرانم.
بنویس
باد می اید
دل نگران سنجاقک هایم.
شعر گیلکی
گورخانه وارش
نشتا کوده
سنگ سییا کلاچانا.
-کلاچ چو بو
هپه را.-
علفا مستا کوده
تی تی لاسا
تی تال
پامقرا
بیدار.
روز
بی هیتا حرف
گلاگل
وئر زنه
جختراشو
کوگانا.
گورخانه وارش
هیستا کوده
زمینا
زواله یا
را دوارا.
تیجا کوده
ورفن ورزان
مست ملله انا .
گورخانه وارش......
بارش پس از اذرخش/چین انداخته است/
کلاغان سیاه وسنگی را/ -کلاغ شایعه بود ،هذیان-/
علف رامست کرده است
/سنجاقک را مشغول/
جای پا را بیدار./روزبی هیچ حرفی/ابستن وباردار/
از محله های فراموش شده عبور می کند./بارش پس از اذرخش/
خیس کرده است/زمین را/
نیم روز را/رهگذر را/
تیز کرده است
/نعره های مستانه ی ورزاهای
ماه خرداد-تیر را./بارش پس از اذرخش....
تیر مای 1583 رشت
مسعود خمامی
دریا اوشانان بویا دیهه
شعرگیلکی
وارشی کی نامو هیستا کونه
واج واجابو
خاطرا
هتو خوره
گرده گیج خوره
سمرقند بو ارا.
.
.
کوله کخا وئر زنه
مول سر نیشینه
پراخوت تاماشا.
بارانی که نیامد خیس کند/خاطره پاره پاره را/همین گونه برای خود/پرسه گردی می کند/با بوی سمرقند/
از کف امواج عبور می کند/بروی موج شکن می نشیند/به تماشای کشتی ها.


