رم بوکوده اسبانٌ پا صدا
رم بوکوده اسبانٌ پا صدا
کی بال داشتیدی.
(صدای پای اسبهای رم کرده ای
که بال داشتند.)
مجموعه شعر گیلکی
اثر: مسعود پورهادی
نشانی الکترونیکی
www.gantor.blogfa.com
تابستان 1388
1
آب، جخترا دا
- توکاپرا
باد
بی بادبان کرجئ¬ نا
کو
توکالنٌ جیجاکی¬یا.
شعر
نی¬شته چاه سر
- کُلکاله.
آب، از یاد برده است / گفت و شنود را / باد / کشتی¬های بی¬بادبان را / کوه / زخم قلُه¬ها را. / شعر / نشسته بر لب چاه / همچون کلافی ناگشوده.
2
بی¬نیشان جوم جومه¬یم
شبانٌ پنجره پوشت.
صوبکه سر؛
شانه به سر.
سایه دیمان؛
پا مقر.
سالانه ساله
گارانٌ نقلا اشانم.
واهمه¬های بی¬نام و نشانم / پشت پنجره¬ی شب¬ها. / صبحگاهان؛ / شانه به سر. / در سایه سارها؛/ جای پا. / سال¬های سال است / نقل گهواره¬ها را می¬جنبانم.
3
دوره شره
کله چالانٌ هیمانٌ اَتش.
دوسته درچانٌ ونگ.
ای راشی پاماله،
بادٌ را سر.
چی شاعرانه یه
کلمهَ¬نٌ نی¬نای ¬نای
کاشکی؛
بیدار به شعر
بواره
وارش
بزنه
طشت
نودان.
آتش هیزمِ اجاق¬های دور دست./ فریاد دریچه¬های بسته./ یک جاده جای پا/ در مسیر باد./ چه شاعرانه است/ رقص کلمات./ کاشکی/ بیدار شود شعر/ ببارد باران/ برطشت بکوبد / ناودان.
4
گارانٌ گاره¬سری یا
باد براندوبو
وانورس
وانورس.
ماه دوبو
ورگانٌ زوزو
پلنگٌ تین¬تیر
اوشانانٌ رخشین.
خاب بو؟
خابه !!!
نه
نه
بنا نو بو بیداری،
کلمه¬نٌ تام تولی ببه.
خابه
نی نای نایٌ پاپوُن.
شکنسٌ صدا آمویی
گیلٌ گوده واران
به رادوبو پارتالانٌ تترانٌ
- ته تیاره.
ای ور زیمین دهن واکوده
گوره خوله¬ی
داغدان واغدان،
ای ور
وی¬یه¬وا
سیا پیچایانٌ ژیویره.
روبرداندوبو
را وروبارا
مرُدال.
بو گفُتم:
بلگی
هیذره، هیتا، هوتو نی¬یه
کی
نمایه.
نماستی؟
نه
خاب نی¬بید
گزُگاکانٌ ای¬ارد
او ارد
ورفن ما روزانٌ گورشاکایی گوابید.
دارهِ¬نٌ تیجی
آبدو کشه یید
سوما بجاره سنگٌ بست کوچانا
- شبنده روز.
دُره شر
تاکارکودی چوم
چواُر
چوره بجار.
و از بو
جه¬ هر طرف
ترسییم تاماشاجا
کویانٌ لچه
اویر بید
شوروم لا.
هیتا چاووش
نخاندی
را دواره
کی هیتا رایا دونوبو.
پاپُونٌ سورخٌ پیرانٌ
نی نای نایا
باد
برداندوبو
تور
توره.
لالایی گهواره¬ها را / باد با خود می¬بُرد / بی¬هیچ پرسشی / بی¬هیچ پرسشی./ ماه بود / زوزه گرگ / عشوه¬ی پلنگ / شکلک جن¬ها. / خواب بود؟ / خواب است / نه / نه / قرار نبود / بیداری، / سکوت کلمه¬ها باشد / خواب¬اند / پروانه¬های رقصنده. / صدای شکستن می¬آمد / باران گلوله¬های گلی / تدارک حمله¬ی رهگذران فربه. / یک سو زمین دهان باز کرده / گور مخوف حرف¬های بی سروته/ یک سو/شیون باد / فریاد جگر خراش گربه¬های سیاه / راهها و رودخانه¬ها را مرُدار / پوشانده بود. / گفتم: / هیچ ذره، هیج¬کدام انگونه نیستند / که جلوه می¬کنند. / جلوه¬ می¬کردند؟ / نه/ خواب نبود/ صدای غاروغورِ غوکان / روزهای سوخته¬ی ماه بهمن / گواه بودند. / تیزی داس¬ها / خمیازه می¬کشیدند / در کوچه¬های سنگفرشی محله¬ی "سومابجار" / شبانه روز. / در اطراف/ تا چشم کار می¬کرد / لم یزرع / مزارع متروک. / باز بود/از هر طرف/ می¬ترسیدم از تماشا / قلُه کوه¬ها / گمُ بودند / در مه./ هیچ چاووشی/ نمی¬خواند برای رهگذری که در هیچ راهی روانه نبود. / رقص پیراهن قرمز پروانه¬ها را باد با خود می¬برد / پاره/ پاره./
پارتال = ادمهای فربه
تتران = با زور راه باز کردن
ای ارد او ارد = آوای خواندن قورباغه
داغدان واغدان = سخن نادرست و بی¬پایه، یاوه
ورفن ما = ماه یازدهم گاه شماری گیلانی معادل بهمن ماه که در فاصله¬ی نیمه دوم خرداد ماه شمسی و تیرماه اتفاق می¬افتد.
سومابجار = محله¬ی قدیمی در رشت، مابین ساغریسازان و چهاربرادران
پاپو = پروانه، جامه
5
اَشعر
اکبر اکسیر شعرنی¬یه
"بفرما فوروز بییا آقایٌ صندلی"
صندلی بنا راتینی دیمه کنار بی¬نیشت بنا بوکود
درچان گب گبا چیئن
تی اَموُن دئرابو.
دوخاد
ائو
ائو
اورگاد
" اَهای
اهوی
هویه
دارانٌ بُنٌ سوُیه
می¬ستاره بو شو کُیه؟"
سینه سورخه ستاره سوُ به چسبانه خوسینه سر
بال بزه سنگینٌ فورشٌ کولا دوارست
روخانه اَب بنا بوکود
تی¬تی کودن
تی اَمُون دئرابو.
ناخبرکی باد
هسا شعرا
جی پیتادا
فاکونٌ چک
یا چوک بوکود
بی چاف و بی لابیل
کولدومه توکٌ تیجی یا وی¬وه
ببرده تاودا
ورف سری روزانٌ چپرٌ کُف
بازون
بنا بوکود
دارانٌ ولگاولگی یا
زرد
سورخ
کارُبا
سورخاب کودن
اسابا
کورم کلاچم وامجم
اَ
ای پر کاله خاک
خاک شیر ستاره نا،مایٌ خابٌ مئن دوجینم
تی آموُن دئرابو.
این شعر/شعر اکبر اکسیر نیست / "بفرما بنشین آقای صندلی" / صندلی را گذاشت کنارِ جاده نشست و شروع کرد به چیدن پچپچه دریچه¬ها/ آمدنت دیر شد./ صدا زد / آواز سرداد / "آهای،اهوی،هویه / سایه¬های پای درختان / ستاره¬ام به کجا رفت؟ / سینه سرخ، روشنایی ستاره را بر سینه¬اش چسباند / پر کشید و از تپه¬های وهم انگیز عبور کرد/ آب رودخانه شروع کرد / به شکوفه کردن / آمدنت دیر شد./ باد ناگهان / شعر اکنون را / جا گذاشت / کنار دامنه¬های خانه / چهار زانو نشست/ در تشنگی محض بی هیچ قطره آبی/تیزیٍ نُکٍ خروس را برید/ بُرد انداخت پای پرجین روزهای برفی / پس از آن/ شروع کرد برگ برگ درختان را / زرد / سرخ / کهربایی / بزگ کردن/ حالا باید/ با چشم¬های بسته جستجو کنم/ این تکه از خاک/ و ستاره¬های خاکستر شده را / در خواب ماه دستچین کنم/ آمدنت دیر شد.
«بفرما بینیش آقای صندلی» اشاره¬ای است به کتاب شعر شاعر فرانو، آقای اکبر اکسیر.
6
وارشی کی خاستی چن تا سطر بی جیرتر به واره
باد بامو ابرانا ببرد
هه تو تا
اویاکی
اسمانٌ چش پره کوتا واوُ.
اسا
بی چتر
بی کرجی
ایتا کُل آوازا تا کونم
هه صیقلان روباره لسمه لسمه پوردٌ سر اسیم
دریا غرقابو مالانٌ تذکرا ورق زنم.
یا کی
سطرانا
هه دُره¬شر
ایتا پرچینٌ اجار دودٌ توک وارگانم
شم
قابٌ قوروشانه خابا اُرشینم.
.
.
.
نانم
بلگی بشم
رشتٌ آبی آسمانٌ تومان پرا
تا بزنم.
بارانی که می¬خواست چند سطر پایین¬تر ببارد / باد آمد ابرها را برد / همین طور تا / آنجا که / دامنه آسمان کوتاه می¬شود. / حالا/بی چتر / بی قایق/ موجی از آواز را تا می¬زنم / روی همین پل لرزان رودخانه¬ی صیقلان می¬ایستم / گذرنامه¬ی ماهیگیران غرق شده در دریا را ورق می¬زنم / یاکه / سطرها را / در همین اطراف / بر نُک پایه¬های پرچین میآویزم / می¬روم / خواب گوش ماهی¬ها را می¬آشوبم./... نمیدانم / شاید بروم / لبه¬های شلوار / آسمان آبی رشت را / تا بزنم.
7
هه دُره شر
- تانه
دو سه وادم
اوشته¬تر ببه-
بلگی¬یم
سوکوله
چن تا گولی
با بخاندیبی
شورومم به کفته¬بی.
هله
شاقوز دارانٌ شی
فونوبو
راشئنٌ دیمه کنار.
تولٌ ابران
توک به توک
سوک
ایسایید
سالما آسمانٌ چرسر.
دور و نزدیک
تک و توک
واستی باموُبی
دسٌ شوب
ورزا خوس
سگٌ لوب.
کره ماتاب با
بوبوبی
هه هنده شر
- تا نه
ایبچه
اوشته ترببه-
تا نه
هشانم
هیتانبه
نه
نی¬نای¬نایٌ
گارانٌ گاره¬سری
نه
تا¬تا¬تایٌ
بلته خاطره
- کی رقصادره
چلکومٌ چک-
نه ، هیکی
وئربزنه
کوله کئخا
نه
شُخم
زمینٌ هفتا جانا
هتو
بی
هی
انگاره
چیک¬چی
سراده
تی عطرا
مایه¬نٌ خابٌ سرجاکش
توکاده
سینه سورخه¬کا
توقایی آواز
کی بشه
تا شق بزه شاق شاقه که
پاماله
توکالی
تا
مارلیک
ورزا ملله
تا
عشق آباد.
همین اطراف / می¬تواند / دوسه قدم هم / آن طرف¬تر باشد / شاید هم / خروس / چند گلو باید می¬خواند / مه هم باید فرو می¬نشست / هنوز شبنم درختان گل ابریشم / نریخته بود/ بر کناره¬ی راه. / ابرهای سیاه / نُک به نک / راست / ایستاده بودند / در اطراف آسمان ناصاف. / از دور و نزدیک / تک و توک / باید می¬آمد / صدای سوت / صدای سرفه / لابه¬ی سگ/ باید مهتاب در محاق می¬بود/ همین اطراف/ می¬تواند / کمی / آن طرف¬تر هم باشد / می¬تواند/ هیچ کدام از این¬ها هم نباشد/ نه پای¬کوبی لالایی کنار گهواره¬ها / نه تاتی تاتی/ دروازه خاطرات/ که در میان مه می¬رقصند،/نه کسی عبور کند/از کف امواج/ نه شخم بزند/هفت جان زمین را/ همین گونه / بی هیچ / تدارکی/ و چیزی/ رها کند/ بوی عطر تو را/ در اعماق خواب ماهی¬ها. / به منقار سینه سرخ/ بیاویزد آواز عاشقانه را/ که برود/ تا اوج جاپاهای لزج حلزون¬ها/تا نعره¬ی گاونر مارلیک/ تا عشق آباد.
8
شب و ورف
شب و ورف و
ورگ.
ورگٌ شب،
ما آوازخانه
ورگٌ زوزو وراچک.
شب و تام تومی یو ورف
شب خوسٌ چترجیر
هلاچین
هچین
را فایی کشندره
شب و شوب
دو- ر- می - فا
سو - لا- سی- دو
بادٌ وی یه
گارانٌ گاره¬سری
نی نای
تاتا
تاتی
تی¬تره مستان.
شب و برف / شب و برف و گرگ. / شب گرگ، / ماه آواز می¬خواند / کنار زوزه گرگ./ شب و سکوت و برف/زیر چتر درخت گل ابریشم / تاب / بیهوده / انتظار می¬کشد./ شب و سوت/ دو - ر- می- فا/ سل- لا- سی-دو/ شیون باد/ رقص لالایی¬ها بر سرگهواره / تاتا، تاتی/ راه رفتن مستانه.
9
صُب
سرانده
سرده راشئنا دُوه
ای وُشه
ونُوشه- بُو
نوُبری بره
جنگله
جوخوفته
گوم گومانه.
صبح / برهنه¬سر / در جاده¬های سرد می¬دود / خوشه¬ای/ از بوی بنفشه را /
نوبرانه می¬برد / برای زمزمه¬های/ پنهانٍ جنگل
10
اویرمه
نیمیزگاله
تی
نی¬نی تان.
نیمیزگاله
بنفشه رنگٌ پوشت.
شعر
شکم اوسانه
فردا آسمانٌ ابرٌجا.
گمُم/ نیمی/ در ژرفای مردمک چشمانت/ نیمی در پشت رنگ بنفشه/
شعر/ آبستن می¬شود/ از ابر آسمان فردا.
11
تام تومی دئنه اوشینگایا
کی
نانی یه.
سکوتی نیست/ در آشیانه¬ای / که نیست.
12
قرار بو
بیدارا به صدا
ما
تولٌ ابرانا
جی پیتاده
باد
فلاکانه
خاطره خاکه یا.
قرار بو
پورد
رودخانٌ آب رازا واشکافه
چیچی¬ننٌ توکاپره
تاسییانی چرسر
بی¬نی شینه.
قرار بو
دوره شرانٌ
روشنی
مرا
ترا
فارسانه.
قرار بو....
قرار بود / بیدار شود صدا / ماه / ابرهای سیاه را / جا بگذارد / باد بتکاند / خاکستر خاطره¬ها را. / قرار بود / پل/ راز آب رودخانه را برملاکند / گفت¬ و ¬گوی گنجشکان / برسرراه/غم غربت بنشینند./
قرار بود / روشنی دور دست¬ها / مرا به تو/ برساند / قرار بود....
13
ابر
تول
را
چول
کراچئنٌ آواز
تامتول.
ابر / سیاه / راه / گل آلود / آواز زنان شالیکار / خاموش.
14
آوازا دن مرا
تا
آووجادم ترا
.
.
.
دی ¬وختانه
باد
دارانٌ گوم گوما وازه
- گرده
کوچانا
قاچانا.
ابر
خایه فوداره
جیگابدا ساچمه¬نا
- دودٍکٌ بویا
کی
تک بره
درچه پردانا .
آوازا دن مرا
تا
بیداربه
- تامتول لابه¬لا
پاپوُنٌ بال صدا .
جهان ایسا
تا ماشا.
آوازا دن مرا...
بخوان مرا / تا پاسخ¬ات دهم / ...دیر وقت است. / باد / زمزمه¬ی درختان را بر تن کرده / کوچه¬ها را / پنهانی/ می¬گردد./ ابر / می¬خواهد که/ شلیک کند / ساچمه¬های پنهان کرده¬اش را / - به بوی دود/ که حمله¬ورند / به پرده¬های پنجره/ بخوان مرا / تا بیدار شود/-صدای بال پروانه¬ها/ در
لابه¬لای سکوت. / جهان به تماشا ایستاده است./ بخوان مرا.
15
من
سردی یا بنام دیوارٌ ور
تو
تی سردوبو
شورومٌ چادرا
دودی تی کمر
راکاسورخٌ رودخان
خیابان
خیابان بو
یا جنگلٌ دود و گرمالت
نانم.
تو پولوک بودوختی
آسمانٌ انگاره ره
کی
گردسی
گردسی
هه هنده شر
فوگوردسی.
من
دس دوکودم ابرٌ پنداما
سمساکٌ بویادایی
خیابان
خیابان بو
یا
کُله و کئخ
نانم.
شوروم ویچه خو پشداما
زیمین دارانٌ شی یا را بزه
پندام
سیم پره کانا
اوسه کوده دریاخازی.
سردی هه تو نها
ابر بئسا تاماشا
من
وافکراشم
تو
نیشینی درچه پوشت
اون
نیویسه خط زنه؛
اوخوس خیابان
اوپرک خیابان
اوران خیابان
سبزٌ اوخان
خیابان
من / نردبام را کنار دیوار گذاشتم / تو / درسرت بود / چادرمه را به کمر ببندی/ رودخانه¬ای سرخ از تازیانه بود/خیابان./ خیابان بود/یا جنگل دود و گاز فلفل/ نمی¬دانم./ تو دگُمه¬ می¬دوختی/برای بساط آسمان/که همین دور و بر/ می¬گشت/می¬گشت/فرو می¬ریخت/من دست کردم در آبهای پشت آب بند ابرها / بوی زهم می¬داد/خیابان/خیابان بود/یا موج و کف/نمی¬دانم/ مه پشه بنداش را برچید/زمین شبنم درختان را تکاند / پندام، ماهی¬های سیم را به خواستگاری دریا فرستاد/ نردبام همان¬طور مانده است / ابر ایستاده به تماشا / من به فکر فرو می¬روم / تو می¬نشینی پشت دریچه/ او می¬نویسد و خط می¬زند:/ بختک خیابان/ لرزش ناگهان خیابان/ زیروروشدن خاک خیابان/پژواک سبز خیابان.
پندام = آب عمیق، ژرفای آب
سیم پرک = گونه¬ای از ماهیان ریز
16
پیاده رو
جوم جومانٌ رچم
باروت بو دکفته کلمه¬انٌ موما
هر روز
پنجٌ بعدٌ ظور.
بنه بر بوکوده جادانٌ
- آب لاکویم
دوارٌ ایتا فودار
مرا به را دگاد
هر روز
پنجٌ بعدٌ ظور.
آئو
آئو
آووجم
دم به تو صدا یا
و اموجم
هر روز
پنجٌ بعدٌ ظور.
کله چالانٌ
هیمه چولانٌ
خاکه¬یم
گیله¬وا راسر
هو
هو
ایشتاوم
هر روز
پنجٌ بعدٌ ظور.
دبکه¬یم
هر روز
هر روز
شبانده روز.
جای پای واهمه¬های پیاده روهایم / مامای کلمات بوی باروت گرفته/ هر روز / پنج عصر./ لاکپشت/ جاده¬های سدٍ معبر شده¬ام/ شلیکی ناگهانی/ مرا به راه انداخت/ هر روز/پنج عصر./پاسخ صداهایی¬یم که از دور می¬شنوم/ صداهای فروخورده را/جستجو می¬کنم/هر روز/پنج عصر./ خاکستر هیزمِ اجاق¬های / در مسیر باد مساعدم/صدای هوهو می¬شنوم/ هر روز/پنج عصر./سنگ اندازم/هر روز/هر روز / شبانه روز.
گیله¬وا = از بادهای موسمی گیلان که وزش آن از جلگه به سوی دریاست.
دبکه = چوبی کوتاه که برای ریختن میوه به سوی شاخه¬های دور ازدسترس پرتاب می¬شود.
17
نه
سردی
کی بنا بوم دیوارٌ ور
نه
او ایوارکی ایژگیره
کی مرا به را دگاد
هر روز
آفتاب نیشست
نه
رم بوکوده اسبانٌ پا صدا
کی بال داشتیدی
نه
نه
هیچی
مرا به یاد نایه
ایچی
با
مرا
به صرافت دگانه
الان شریر مایه
می¬سییا پیرٍان کوی نها؟
خیابان با
تومان پرا
شلان قوزه فزنه
تا
بیشمارم
ایسکانی کی
اینتظاری بکشم.
جه انقلاب
تا
آزادی
هیچی مرا به یاد نامو
حتی
تامتولی!
نه / نردبام/ که گذاشته بودم کنار دیوار/نه/آن نهیب ناگهانی/که مرا به راه انداخت/ هر روز/عصر/نه/صدای پای اسبانٍ رم کرده/که بال داشتند/نه/نه/ هیچ/بیادم نمی¬آید./چیزی/باید/به صرافتم بیاندازد/الان شهریور ماه است/ پیراهن سیاهم کجاست؟/خیابان باید/لبه¬های شلوارش را/ تا کند / تا شماره کنم/ایستگاه¬هایی را که/در آن انتظار کشیدم./از انقلاب/تا آزادی هیچ بیادم نیامد/حتی/سکوت.
18
و نگم
ونگ
ساچمه بوخورده ابرٌ هم ساده
ایشتاوی؟
پوره گورتکٌ تک
فک بنا
دریا کُله وراچک.
فریادم/ فریاد/ همسایه ابر ساچمه خورده / می¬شنوی؟/ سرشار از صدای رعد و برق/ آشیان گذاشته/برکرانه¬ی موج¬های دریا.
19
صُب خایه واوه
واج واجابو
خاطرانٌ سوسر.
شله¬وی دارانٌ شی چکه
چیرئنٌ چیرچیر
شریر مامستٌ ورزانٌ ملله
رافایی کشندرده
ایتا کلاچ
کن تا سایه
نیشته
نردانٌ گوزگالیک دوسته دستک صرایی سر.
صبح می¬خواهد / که گشوده شود / به روشنایی خرده ریز خاطره¬ها/ چکه¬ی شبنم بید مجنون/ جیک جیک پرندگان/ نعره مستانه¬ی¬ گاوهای نر ماه شهریور / در انتظارند./ کلاغی / مدت¬هاست/ بر نرده¬های خزه بسته/ نشسته است./
20
برانده
برگا بره چک
بپا دارده
روزا
هنوزا.
فودارده
فودارده
آب کاکایٍ ¬نا
کی
خوشنه پایا
صُب سویده و ئسینیدی
کس¬کسا
دونبال کونیدی.
برهنه/ برآستانه¬ی در/برپانگاه می¬دارند/ روز را/ هنوز را. شلیک می¬کنند/ شلیک می¬کنند/ به مرغان دریایی که/پاهای¬شان را بر سپیدی صبح
می¬مالند / و سردر پی هم می¬گذراند.
21
تی رچٌ په
سوکولانٌ
سر کوره گیرمه
آفتاب ویرسا وامجم
شب خوسٌ کونه کوف.
•
تی رچٌ په
پامالان
پاکوبده
بولوار دو طرف
لیلی لیلی خانده
شبانده روز
•
پارکانٌ خالی صندلن
چو چراغ گردانده
تی رچٌ په
•
تی رچٌ په . . .
در پی تو/ سراغ خروسان جوان را می¬گیرم. / طلوع آفتاب را جستجو
می¬کنم / زیر درخت گل ابریشم/. در پی تو/جاپاها/پا می¬کوبند/در دو طرف بلوار/ لیلی لیلی می¬خوانند/شبا روز/. نیمکت¬های خالی پارک¬ها / مشعل می¬گردانند / در پی تو / .در پی تو...
22
کلمۀ انا اوسه کونم
دریا دیمان
کوله کئخا
بار بزنید.
خاطره¬نا
زیب¬لون
به دسادم.
نی¬شینم
جختراشو کوگانٌ
سیم¬بربر
فردا خیابانانٌ ره
پوردکشم
باباخانٌ تیرکمان.
کلمات را روانه می¬کنم/ برکرانه¬ی ساحل/ تا کف امواج را/بارگیری کنند./ به دست خاطرات/ بادکنک می¬دهم./می¬نشینم/کنار میدانٍ/ محله¬های فراموش شده/برای خیابان¬های فردا/پل می¬کشم/ رنگین کمان می¬کشم.
چیک چی
رنگٌ سومات ناره
ورفن ما
بوشوپسی.
اشیاء / رنگ بررخساره ندارند /پس از خرداد ـ تیر
روخانه آوازخانه
دریا
اوشانانٌ بویا دیهه.
رودخانه آواز می¬خواند / دریا / بوی اجنه می¬دهد.
کی بال داشتیدی.
(صدای پای اسبهای رم کرده ای
که بال داشتند.)
مجموعه شعر گیلکی
اثر: مسعود پورهادی
نشانی الکترونیکی
www.gantor.blogfa.com
تابستان 1388
1
آب، جخترا دا
- توکاپرا
باد
بی بادبان کرجئ¬ نا
کو
توکالنٌ جیجاکی¬یا.
شعر
نی¬شته چاه سر
- کُلکاله.
آب، از یاد برده است / گفت و شنود را / باد / کشتی¬های بی¬بادبان را / کوه / زخم قلُه¬ها را. / شعر / نشسته بر لب چاه / همچون کلافی ناگشوده.
2
بی¬نیشان جوم جومه¬یم
شبانٌ پنجره پوشت.
صوبکه سر؛
شانه به سر.
سایه دیمان؛
پا مقر.
سالانه ساله
گارانٌ نقلا اشانم.
واهمه¬های بی¬نام و نشانم / پشت پنجره¬ی شب¬ها. / صبحگاهان؛ / شانه به سر. / در سایه سارها؛/ جای پا. / سال¬های سال است / نقل گهواره¬ها را می¬جنبانم.
3
دوره شره
کله چالانٌ هیمانٌ اَتش.
دوسته درچانٌ ونگ.
ای راشی پاماله،
بادٌ را سر.
چی شاعرانه یه
کلمهَ¬نٌ نی¬نای ¬نای
کاشکی؛
بیدار به شعر
بواره
وارش
بزنه
طشت
نودان.
آتش هیزمِ اجاق¬های دور دست./ فریاد دریچه¬های بسته./ یک جاده جای پا/ در مسیر باد./ چه شاعرانه است/ رقص کلمات./ کاشکی/ بیدار شود شعر/ ببارد باران/ برطشت بکوبد / ناودان.
4
گارانٌ گاره¬سری یا
باد براندوبو
وانورس
وانورس.
ماه دوبو
ورگانٌ زوزو
پلنگٌ تین¬تیر
اوشانانٌ رخشین.
خاب بو؟
خابه !!!
نه
نه
بنا نو بو بیداری،
کلمه¬نٌ تام تولی ببه.
خابه
نی نای نایٌ پاپوُن.
شکنسٌ صدا آمویی
گیلٌ گوده واران
به رادوبو پارتالانٌ تترانٌ
- ته تیاره.
ای ور زیمین دهن واکوده
گوره خوله¬ی
داغدان واغدان،
ای ور
وی¬یه¬وا
سیا پیچایانٌ ژیویره.
روبرداندوبو
را وروبارا
مرُدال.
بو گفُتم:
بلگی
هیذره، هیتا، هوتو نی¬یه
کی
نمایه.
نماستی؟
نه
خاب نی¬بید
گزُگاکانٌ ای¬ارد
او ارد
ورفن ما روزانٌ گورشاکایی گوابید.
دارهِ¬نٌ تیجی
آبدو کشه یید
سوما بجاره سنگٌ بست کوچانا
- شبنده روز.
دُره شر
تاکارکودی چوم
چواُر
چوره بجار.
و از بو
جه¬ هر طرف
ترسییم تاماشاجا
کویانٌ لچه
اویر بید
شوروم لا.
هیتا چاووش
نخاندی
را دواره
کی هیتا رایا دونوبو.
پاپُونٌ سورخٌ پیرانٌ
نی نای نایا
باد
برداندوبو
تور
توره.
لالایی گهواره¬ها را / باد با خود می¬بُرد / بی¬هیچ پرسشی / بی¬هیچ پرسشی./ ماه بود / زوزه گرگ / عشوه¬ی پلنگ / شکلک جن¬ها. / خواب بود؟ / خواب است / نه / نه / قرار نبود / بیداری، / سکوت کلمه¬ها باشد / خواب¬اند / پروانه¬های رقصنده. / صدای شکستن می¬آمد / باران گلوله¬های گلی / تدارک حمله¬ی رهگذران فربه. / یک سو زمین دهان باز کرده / گور مخوف حرف¬های بی سروته/ یک سو/شیون باد / فریاد جگر خراش گربه¬های سیاه / راهها و رودخانه¬ها را مرُدار / پوشانده بود. / گفتم: / هیچ ذره، هیج¬کدام انگونه نیستند / که جلوه می¬کنند. / جلوه¬ می¬کردند؟ / نه/ خواب نبود/ صدای غاروغورِ غوکان / روزهای سوخته¬ی ماه بهمن / گواه بودند. / تیزی داس¬ها / خمیازه می¬کشیدند / در کوچه¬های سنگفرشی محله¬ی "سومابجار" / شبانه روز. / در اطراف/ تا چشم کار می¬کرد / لم یزرع / مزارع متروک. / باز بود/از هر طرف/ می¬ترسیدم از تماشا / قلُه کوه¬ها / گمُ بودند / در مه./ هیچ چاووشی/ نمی¬خواند برای رهگذری که در هیچ راهی روانه نبود. / رقص پیراهن قرمز پروانه¬ها را باد با خود می¬برد / پاره/ پاره./
پارتال = ادمهای فربه
تتران = با زور راه باز کردن
ای ارد او ارد = آوای خواندن قورباغه
داغدان واغدان = سخن نادرست و بی¬پایه، یاوه
ورفن ما = ماه یازدهم گاه شماری گیلانی معادل بهمن ماه که در فاصله¬ی نیمه دوم خرداد ماه شمسی و تیرماه اتفاق می¬افتد.
سومابجار = محله¬ی قدیمی در رشت، مابین ساغریسازان و چهاربرادران
پاپو = پروانه، جامه
5
اَشعر
اکبر اکسیر شعرنی¬یه
"بفرما فوروز بییا آقایٌ صندلی"
صندلی بنا راتینی دیمه کنار بی¬نیشت بنا بوکود
درچان گب گبا چیئن
تی اَموُن دئرابو.
دوخاد
ائو
ائو
اورگاد
" اَهای
اهوی
هویه
دارانٌ بُنٌ سوُیه
می¬ستاره بو شو کُیه؟"
سینه سورخه ستاره سوُ به چسبانه خوسینه سر
بال بزه سنگینٌ فورشٌ کولا دوارست
روخانه اَب بنا بوکود
تی¬تی کودن
تی اَمُون دئرابو.
ناخبرکی باد
هسا شعرا
جی پیتادا
فاکونٌ چک
یا چوک بوکود
بی چاف و بی لابیل
کولدومه توکٌ تیجی یا وی¬وه
ببرده تاودا
ورف سری روزانٌ چپرٌ کُف
بازون
بنا بوکود
دارانٌ ولگاولگی یا
زرد
سورخ
کارُبا
سورخاب کودن
اسابا
کورم کلاچم وامجم
اَ
ای پر کاله خاک
خاک شیر ستاره نا،مایٌ خابٌ مئن دوجینم
تی آموُن دئرابو.
این شعر/شعر اکبر اکسیر نیست / "بفرما بنشین آقای صندلی" / صندلی را گذاشت کنارِ جاده نشست و شروع کرد به چیدن پچپچه دریچه¬ها/ آمدنت دیر شد./ صدا زد / آواز سرداد / "آهای،اهوی،هویه / سایه¬های پای درختان / ستاره¬ام به کجا رفت؟ / سینه سرخ، روشنایی ستاره را بر سینه¬اش چسباند / پر کشید و از تپه¬های وهم انگیز عبور کرد/ آب رودخانه شروع کرد / به شکوفه کردن / آمدنت دیر شد./ باد ناگهان / شعر اکنون را / جا گذاشت / کنار دامنه¬های خانه / چهار زانو نشست/ در تشنگی محض بی هیچ قطره آبی/تیزیٍ نُکٍ خروس را برید/ بُرد انداخت پای پرجین روزهای برفی / پس از آن/ شروع کرد برگ برگ درختان را / زرد / سرخ / کهربایی / بزگ کردن/ حالا باید/ با چشم¬های بسته جستجو کنم/ این تکه از خاک/ و ستاره¬های خاکستر شده را / در خواب ماه دستچین کنم/ آمدنت دیر شد.
«بفرما بینیش آقای صندلی» اشاره¬ای است به کتاب شعر شاعر فرانو، آقای اکبر اکسیر.
6
وارشی کی خاستی چن تا سطر بی جیرتر به واره
باد بامو ابرانا ببرد
هه تو تا
اویاکی
اسمانٌ چش پره کوتا واوُ.
اسا
بی چتر
بی کرجی
ایتا کُل آوازا تا کونم
هه صیقلان روباره لسمه لسمه پوردٌ سر اسیم
دریا غرقابو مالانٌ تذکرا ورق زنم.
یا کی
سطرانا
هه دُره¬شر
ایتا پرچینٌ اجار دودٌ توک وارگانم
شم
قابٌ قوروشانه خابا اُرشینم.
.
.
.
نانم
بلگی بشم
رشتٌ آبی آسمانٌ تومان پرا
تا بزنم.
بارانی که می¬خواست چند سطر پایین¬تر ببارد / باد آمد ابرها را برد / همین طور تا / آنجا که / دامنه آسمان کوتاه می¬شود. / حالا/بی چتر / بی قایق/ موجی از آواز را تا می¬زنم / روی همین پل لرزان رودخانه¬ی صیقلان می¬ایستم / گذرنامه¬ی ماهیگیران غرق شده در دریا را ورق می¬زنم / یاکه / سطرها را / در همین اطراف / بر نُک پایه¬های پرچین میآویزم / می¬روم / خواب گوش ماهی¬ها را می¬آشوبم./... نمیدانم / شاید بروم / لبه¬های شلوار / آسمان آبی رشت را / تا بزنم.
7
هه دُره شر
- تانه
دو سه وادم
اوشته¬تر ببه-
بلگی¬یم
سوکوله
چن تا گولی
با بخاندیبی
شورومم به کفته¬بی.
هله
شاقوز دارانٌ شی
فونوبو
راشئنٌ دیمه کنار.
تولٌ ابران
توک به توک
سوک
ایسایید
سالما آسمانٌ چرسر.
دور و نزدیک
تک و توک
واستی باموُبی
دسٌ شوب
ورزا خوس
سگٌ لوب.
کره ماتاب با
بوبوبی
هه هنده شر
- تا نه
ایبچه
اوشته ترببه-
تا نه
هشانم
هیتانبه
نه
نی¬نای¬نایٌ
گارانٌ گاره¬سری
نه
تا¬تا¬تایٌ
بلته خاطره
- کی رقصادره
چلکومٌ چک-
نه ، هیکی
وئربزنه
کوله کئخا
نه
شُخم
زمینٌ هفتا جانا
هتو
بی
هی
انگاره
چیک¬چی
سراده
تی عطرا
مایه¬نٌ خابٌ سرجاکش
توکاده
سینه سورخه¬کا
توقایی آواز
کی بشه
تا شق بزه شاق شاقه که
پاماله
توکالی
تا
مارلیک
ورزا ملله
تا
عشق آباد.
همین اطراف / می¬تواند / دوسه قدم هم / آن طرف¬تر باشد / شاید هم / خروس / چند گلو باید می¬خواند / مه هم باید فرو می¬نشست / هنوز شبنم درختان گل ابریشم / نریخته بود/ بر کناره¬ی راه. / ابرهای سیاه / نُک به نک / راست / ایستاده بودند / در اطراف آسمان ناصاف. / از دور و نزدیک / تک و توک / باید می¬آمد / صدای سوت / صدای سرفه / لابه¬ی سگ/ باید مهتاب در محاق می¬بود/ همین اطراف/ می¬تواند / کمی / آن طرف¬تر هم باشد / می¬تواند/ هیچ کدام از این¬ها هم نباشد/ نه پای¬کوبی لالایی کنار گهواره¬ها / نه تاتی تاتی/ دروازه خاطرات/ که در میان مه می¬رقصند،/نه کسی عبور کند/از کف امواج/ نه شخم بزند/هفت جان زمین را/ همین گونه / بی هیچ / تدارکی/ و چیزی/ رها کند/ بوی عطر تو را/ در اعماق خواب ماهی¬ها. / به منقار سینه سرخ/ بیاویزد آواز عاشقانه را/ که برود/ تا اوج جاپاهای لزج حلزون¬ها/تا نعره¬ی گاونر مارلیک/ تا عشق آباد.
8
شب و ورف
شب و ورف و
ورگ.
ورگٌ شب،
ما آوازخانه
ورگٌ زوزو وراچک.
شب و تام تومی یو ورف
شب خوسٌ چترجیر
هلاچین
هچین
را فایی کشندره
شب و شوب
دو- ر- می - فا
سو - لا- سی- دو
بادٌ وی یه
گارانٌ گاره¬سری
نی نای
تاتا
تاتی
تی¬تره مستان.
شب و برف / شب و برف و گرگ. / شب گرگ، / ماه آواز می¬خواند / کنار زوزه گرگ./ شب و سکوت و برف/زیر چتر درخت گل ابریشم / تاب / بیهوده / انتظار می¬کشد./ شب و سوت/ دو - ر- می- فا/ سل- لا- سی-دو/ شیون باد/ رقص لالایی¬ها بر سرگهواره / تاتا، تاتی/ راه رفتن مستانه.
9
صُب
سرانده
سرده راشئنا دُوه
ای وُشه
ونُوشه- بُو
نوُبری بره
جنگله
جوخوفته
گوم گومانه.
صبح / برهنه¬سر / در جاده¬های سرد می¬دود / خوشه¬ای/ از بوی بنفشه را /
نوبرانه می¬برد / برای زمزمه¬های/ پنهانٍ جنگل
10
اویرمه
نیمیزگاله
تی
نی¬نی تان.
نیمیزگاله
بنفشه رنگٌ پوشت.
شعر
شکم اوسانه
فردا آسمانٌ ابرٌجا.
گمُم/ نیمی/ در ژرفای مردمک چشمانت/ نیمی در پشت رنگ بنفشه/
شعر/ آبستن می¬شود/ از ابر آسمان فردا.
11
تام تومی دئنه اوشینگایا
کی
نانی یه.
سکوتی نیست/ در آشیانه¬ای / که نیست.
12
قرار بو
بیدارا به صدا
ما
تولٌ ابرانا
جی پیتاده
باد
فلاکانه
خاطره خاکه یا.
قرار بو
پورد
رودخانٌ آب رازا واشکافه
چیچی¬ننٌ توکاپره
تاسییانی چرسر
بی¬نی شینه.
قرار بو
دوره شرانٌ
روشنی
مرا
ترا
فارسانه.
قرار بو....
قرار بود / بیدار شود صدا / ماه / ابرهای سیاه را / جا بگذارد / باد بتکاند / خاکستر خاطره¬ها را. / قرار بود / پل/ راز آب رودخانه را برملاکند / گفت¬ و ¬گوی گنجشکان / برسرراه/غم غربت بنشینند./
قرار بود / روشنی دور دست¬ها / مرا به تو/ برساند / قرار بود....
13
ابر
تول
را
چول
کراچئنٌ آواز
تامتول.
ابر / سیاه / راه / گل آلود / آواز زنان شالیکار / خاموش.
14
آوازا دن مرا
تا
آووجادم ترا
.
.
.
دی ¬وختانه
باد
دارانٌ گوم گوما وازه
- گرده
کوچانا
قاچانا.
ابر
خایه فوداره
جیگابدا ساچمه¬نا
- دودٍکٌ بویا
کی
تک بره
درچه پردانا .
آوازا دن مرا
تا
بیداربه
- تامتول لابه¬لا
پاپوُنٌ بال صدا .
جهان ایسا
تا ماشا.
آوازا دن مرا...
بخوان مرا / تا پاسخ¬ات دهم / ...دیر وقت است. / باد / زمزمه¬ی درختان را بر تن کرده / کوچه¬ها را / پنهانی/ می¬گردد./ ابر / می¬خواهد که/ شلیک کند / ساچمه¬های پنهان کرده¬اش را / - به بوی دود/ که حمله¬ورند / به پرده¬های پنجره/ بخوان مرا / تا بیدار شود/-صدای بال پروانه¬ها/ در
لابه¬لای سکوت. / جهان به تماشا ایستاده است./ بخوان مرا.
15
من
سردی یا بنام دیوارٌ ور
تو
تی سردوبو
شورومٌ چادرا
دودی تی کمر
راکاسورخٌ رودخان
خیابان
خیابان بو
یا جنگلٌ دود و گرمالت
نانم.
تو پولوک بودوختی
آسمانٌ انگاره ره
کی
گردسی
گردسی
هه هنده شر
فوگوردسی.
من
دس دوکودم ابرٌ پنداما
سمساکٌ بویادایی
خیابان
خیابان بو
یا
کُله و کئخ
نانم.
شوروم ویچه خو پشداما
زیمین دارانٌ شی یا را بزه
پندام
سیم پره کانا
اوسه کوده دریاخازی.
سردی هه تو نها
ابر بئسا تاماشا
من
وافکراشم
تو
نیشینی درچه پوشت
اون
نیویسه خط زنه؛
اوخوس خیابان
اوپرک خیابان
اوران خیابان
سبزٌ اوخان
خیابان
من / نردبام را کنار دیوار گذاشتم / تو / درسرت بود / چادرمه را به کمر ببندی/ رودخانه¬ای سرخ از تازیانه بود/خیابان./ خیابان بود/یا جنگل دود و گاز فلفل/ نمی¬دانم./ تو دگُمه¬ می¬دوختی/برای بساط آسمان/که همین دور و بر/ می¬گشت/می¬گشت/فرو می¬ریخت/من دست کردم در آبهای پشت آب بند ابرها / بوی زهم می¬داد/خیابان/خیابان بود/یا موج و کف/نمی¬دانم/ مه پشه بنداش را برچید/زمین شبنم درختان را تکاند / پندام، ماهی¬های سیم را به خواستگاری دریا فرستاد/ نردبام همان¬طور مانده است / ابر ایستاده به تماشا / من به فکر فرو می¬روم / تو می¬نشینی پشت دریچه/ او می¬نویسد و خط می¬زند:/ بختک خیابان/ لرزش ناگهان خیابان/ زیروروشدن خاک خیابان/پژواک سبز خیابان.
پندام = آب عمیق، ژرفای آب
سیم پرک = گونه¬ای از ماهیان ریز
16
پیاده رو
جوم جومانٌ رچم
باروت بو دکفته کلمه¬انٌ موما
هر روز
پنجٌ بعدٌ ظور.
بنه بر بوکوده جادانٌ
- آب لاکویم
دوارٌ ایتا فودار
مرا به را دگاد
هر روز
پنجٌ بعدٌ ظور.
آئو
آئو
آووجم
دم به تو صدا یا
و اموجم
هر روز
پنجٌ بعدٌ ظور.
کله چالانٌ
هیمه چولانٌ
خاکه¬یم
گیله¬وا راسر
هو
هو
ایشتاوم
هر روز
پنجٌ بعدٌ ظور.
دبکه¬یم
هر روز
هر روز
شبانده روز.
جای پای واهمه¬های پیاده روهایم / مامای کلمات بوی باروت گرفته/ هر روز / پنج عصر./ لاکپشت/ جاده¬های سدٍ معبر شده¬ام/ شلیکی ناگهانی/ مرا به راه انداخت/ هر روز/پنج عصر./پاسخ صداهایی¬یم که از دور می¬شنوم/ صداهای فروخورده را/جستجو می¬کنم/هر روز/پنج عصر./ خاکستر هیزمِ اجاق¬های / در مسیر باد مساعدم/صدای هوهو می¬شنوم/ هر روز/پنج عصر./سنگ اندازم/هر روز/هر روز / شبانه روز.
گیله¬وا = از بادهای موسمی گیلان که وزش آن از جلگه به سوی دریاست.
دبکه = چوبی کوتاه که برای ریختن میوه به سوی شاخه¬های دور ازدسترس پرتاب می¬شود.
17
نه
سردی
کی بنا بوم دیوارٌ ور
نه
او ایوارکی ایژگیره
کی مرا به را دگاد
هر روز
آفتاب نیشست
نه
رم بوکوده اسبانٌ پا صدا
کی بال داشتیدی
نه
نه
هیچی
مرا به یاد نایه
ایچی
با
مرا
به صرافت دگانه
الان شریر مایه
می¬سییا پیرٍان کوی نها؟
خیابان با
تومان پرا
شلان قوزه فزنه
تا
بیشمارم
ایسکانی کی
اینتظاری بکشم.
جه انقلاب
تا
آزادی
هیچی مرا به یاد نامو
حتی
تامتولی!
نه / نردبام/ که گذاشته بودم کنار دیوار/نه/آن نهیب ناگهانی/که مرا به راه انداخت/ هر روز/عصر/نه/صدای پای اسبانٍ رم کرده/که بال داشتند/نه/نه/ هیچ/بیادم نمی¬آید./چیزی/باید/به صرافتم بیاندازد/الان شهریور ماه است/ پیراهن سیاهم کجاست؟/خیابان باید/لبه¬های شلوارش را/ تا کند / تا شماره کنم/ایستگاه¬هایی را که/در آن انتظار کشیدم./از انقلاب/تا آزادی هیچ بیادم نیامد/حتی/سکوت.
18
و نگم
ونگ
ساچمه بوخورده ابرٌ هم ساده
ایشتاوی؟
پوره گورتکٌ تک
فک بنا
دریا کُله وراچک.
فریادم/ فریاد/ همسایه ابر ساچمه خورده / می¬شنوی؟/ سرشار از صدای رعد و برق/ آشیان گذاشته/برکرانه¬ی موج¬های دریا.
19
صُب خایه واوه
واج واجابو
خاطرانٌ سوسر.
شله¬وی دارانٌ شی چکه
چیرئنٌ چیرچیر
شریر مامستٌ ورزانٌ ملله
رافایی کشندرده
ایتا کلاچ
کن تا سایه
نیشته
نردانٌ گوزگالیک دوسته دستک صرایی سر.
صبح می¬خواهد / که گشوده شود / به روشنایی خرده ریز خاطره¬ها/ چکه¬ی شبنم بید مجنون/ جیک جیک پرندگان/ نعره مستانه¬ی¬ گاوهای نر ماه شهریور / در انتظارند./ کلاغی / مدت¬هاست/ بر نرده¬های خزه بسته/ نشسته است./
20
برانده
برگا بره چک
بپا دارده
روزا
هنوزا.
فودارده
فودارده
آب کاکایٍ ¬نا
کی
خوشنه پایا
صُب سویده و ئسینیدی
کس¬کسا
دونبال کونیدی.
برهنه/ برآستانه¬ی در/برپانگاه می¬دارند/ روز را/ هنوز را. شلیک می¬کنند/ شلیک می¬کنند/ به مرغان دریایی که/پاهای¬شان را بر سپیدی صبح
می¬مالند / و سردر پی هم می¬گذراند.
21
تی رچٌ په
سوکولانٌ
سر کوره گیرمه
آفتاب ویرسا وامجم
شب خوسٌ کونه کوف.
•
تی رچٌ په
پامالان
پاکوبده
بولوار دو طرف
لیلی لیلی خانده
شبانده روز
•
پارکانٌ خالی صندلن
چو چراغ گردانده
تی رچٌ په
•
تی رچٌ په . . .
در پی تو/ سراغ خروسان جوان را می¬گیرم. / طلوع آفتاب را جستجو
می¬کنم / زیر درخت گل ابریشم/. در پی تو/جاپاها/پا می¬کوبند/در دو طرف بلوار/ لیلی لیلی می¬خوانند/شبا روز/. نیمکت¬های خالی پارک¬ها / مشعل می¬گردانند / در پی تو / .در پی تو...
22
کلمۀ انا اوسه کونم
دریا دیمان
کوله کئخا
بار بزنید.
خاطره¬نا
زیب¬لون
به دسادم.
نی¬شینم
جختراشو کوگانٌ
سیم¬بربر
فردا خیابانانٌ ره
پوردکشم
باباخانٌ تیرکمان.
کلمات را روانه می¬کنم/ برکرانه¬ی ساحل/ تا کف امواج را/بارگیری کنند./ به دست خاطرات/ بادکنک می¬دهم./می¬نشینم/کنار میدانٍ/ محله¬های فراموش شده/برای خیابان¬های فردا/پل می¬کشم/ رنگین کمان می¬کشم.
چیک چی
رنگٌ سومات ناره
ورفن ما
بوشوپسی.
اشیاء / رنگ بررخساره ندارند /پس از خرداد ـ تیر
روخانه آوازخانه
دریا
اوشانانٌ بویا دیهه.
رودخانه آواز می¬خواند / دریا / بوی اجنه می¬دهد.
